“...hakim, fehim, müstakim ve emin, mekin, metin!”
Mecelle’nin günümüzde her zamankinden daha da geçerli olan feraseti,
hukukun karar merciinde olan hâkimin “...hakim, fehim, müstakim ve emin, mekin,
metin” olması gerektiğini söyler.
Hukukun temel meslek alanlarında çalışanlar, vicdan ve ahlâk ilkelerine
uygun davranmakla yükümlüdürler.
Hakim, savcı, avukat, noter gibi mesleklerin ilkelerinin özünde meslek
ahlakını korumak, hukuk etiğini yerleştirmek yatar. Hukukun temel meslek
alanlarında çalışanlar, hukuka bağlılıkları için yemin ederler. Yemin, ahlaki
bağlılık ve vicdani yükümlülüktür.
Ahlâk, toplumsal vicdanın toplumun kendisi ile hesaplaştığı noktadır.
Hukuk kurallarının temelinde, topluma malolmuş ahlâki anlayışlar yatar.
Hukuk ve ahlâkın kesiştiği nokta, vicdandır.
Hukuk ve kanun, vicdani kanaat oluşturulurken dikkate alınan ölçü ve
sınırdır.
Hakim karar verirken kendi vicdanı ile başbaşa kalacak, soyut ve genel
hukuk kuralları ve objektif ölçüler içerisinde, ve fakat sübjektif bir husus
olan vicdani kanaatin doğrultusunda hüküm bildirecektir.
Anayasa ve Türk Medeni Kanunu vicdan ve ahlakın hukuk kurallarının gereği
ve emri olduğunu belirtir.
Vicdan, hukukun temel metni olan Anayasa’ya göre de son noktadır.
Anayasa’nın 138. maddenin 1. fıkrası, kanun ve hukuka değil, vicdani
kanaate vurgu yapar: "Hâkimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasa’ya, kanuna
ve hukuka uygun olarak, vicdanî kanaatlerine göre hüküm verirler."
Vicdani kanaate göre karar vermek, keyfi karar vermek değildir; mahkeme
kararlarının gerekçeli, hukuki ve mantıki örgünün özenli, neden-sonuç
ilişkilerinin eksiksiz olmaları gerekir.
Hukuk bugün ülkemizde vicdan ve ahlâk açığı vermektedir. Bu saptama çok
ağır ve incitici gelebilir. Ancak, ne yazık ki, siyaset, bürokrat, yargı erki
üçlüsü içinde dönen bozuk çark, ülke gündemini her gün değer kaybı ile işgal
eder hale gelmiştir.
Sağlam durmayan adalet, siyaseti hizmet değil itibar, kazanç ve menfaat
kapısı gören siyasetçiyi ne mahkûm ederken, ne de aklarken inanılır olmakta,
hükümler toplumun vicdanı ile örtüşememektedir. Bu olgunun yarattığı ağır
tahribat sonucu,
Halkın devlete ve yargıya güveni azalırken,
Hukuksuzluklar nasıl olsa başkaları da yapıyor şeklinde meşruluk
kazanmakta,
Kural ihlal etmek ve kural dışı davranmak ülkemizde her alanda alışkanlık
haline gelmekte,
Hukuk kargaşası, demokrasimizden, ekonomimize kadar yaşamın her alanında
etkilemekte, geleceğimizi karartmaktadır.
Yargının sav, savunma ve karar üçgeninde ciddi sorunlar olduğunbu teslim
etmenin zamanı gelmiş ve geçmektedir.
Acı da olsa, şunu kabul etmek gerekir ki, ülkemizdeki hukukçuların önemli
bir kısmının bilgisizlik ve ilgisizlik sorunu vardır.
Teknolojik yeniliklere, dünyadaki hızlı gelişmelere, ülkemizde arka
arkaya yapılan kanun değişikliklerine intibak edecek nitelikte hukukçu
yetiştirilememiş, bilgi eksikliği giderilemediği gibi, bunlara neredeyse ilgisiz
kalan önemli bir hukukçu kitlesi de oluşmuştur.
Bu niteliksiz kitlenin "uygulama başka teori başka" şeklindeki hukuki
safsatayı ihdas etmiş, arkasına sığınmış oldukları görülmektedir.
Her hâkimin, her savcı ve her avukatın kendine göre bir usul
uygulamasının oluştuğu bu durumda, ülkemizde Usul Kanunları bütünüyle metruk
olmak tehlikesiyle karşı karşıyadır.
Vicdan ve ahlâk açığını görmemezlikten gelmek ve ertelemek mümkündür;
ancak sorun, bir gün altından kalkılamayacak bir çığa dönüşerek, onu harekete
geçirecek ilk küçük titreşimle, hem o sorunu yaratanları hem de onlarla birlikte
masumları da içine alarak yutacaktır.
Önümüzdeki günlerde görülecek parti kapatma davalarının seyri, vicdan ve
ahlakın neresinde olduğumuzu da belirleyecektir.
Türkiye Cumhuriyeti hakimlerine hukukun efendileri olduklarını, kendileri
sözlerini söyledikten sonra, yanlış yapmış da olsalar, söylenecek başka söz
kalmayacağını hatırlatmak isterim.
Ülkemizin önümüzdeki yıllarını şekillendirecek olan kararlarının
ağırlığı, hukuk bilgilerinden öte, vicdani donanımlarını da ilzam edecektir.
Hakim devlet adına değil, millet adına karar verdiğini unutmayalım.
Hakimin devletin değil, devletin hâkimin hizmetinde olduğunu unutmayalım.
Frederick Nietsche’nin bir sözü ile bağlayalım:
“Yaptığınız işin felsefesini yapmazsanız yalnızca teknisyen olarak
kalırsınız”
Bakınız: “Ülkemizde Hukukun Vicdan Ve Ahlak Sorunu”
Doç. Dr. Muhammet ÖZEKES
...
Tamamını oku
Yazılar içerisinde aradığınız kelimeyi aşağıya yazınız.
1847 Kız ve erkek çocuklara eşit miras hakkı tanıyan İrade-i Seniye
yayımlandı.
1856 Köle ve cariye alınıp satılması yasaklandı.
1858 Arazi Kanunnamesinde mirasın kız ve erkekler arasında eşit olarak
paylaştırılacağı hükmü yer aldı. Böylece kadınlar ilk kez miras yoluyla mülkiyet
hakkını kazandı.
1858 Kız Rüştiyeleri açıldı.
1869 Kadınlar için ilk sürekli yayın olarak nitelenen (haftalık) Terakk-i
Muhadderat dergisi yayımlandı.
1869 Kızların eğitimine ilk kez yasal zorunluluk getiren Maarif-i Umumiye
Nizamnamesi ya...
Tamamını oku
Gogol'un İzinde, Üçüncü Kitap
Mihail Aleksandroviç Şolohov 100.Yıl Edebiyat Ödülü
Moskova, 2006
Anlatageldiğimin eski bir me...
Not: Bu yazının birinci ve ikinci
bölümleri aşağıdadır.
Cevri Kalfa isimli bir cariye
Tarihlere dikkat edelim: Cevri Kalfa isimli hanım 1808-1839 arasında yaşayan
Sultan II. Mahmut’un hareminde haznedar, yani haremin kıymetli eşyalarının
muhafazasından sorumlu. II. Mahmut, 1808’de katledilen III. Selim’in kardeşi;
Mahmut’u katillerin elinden kurtaran Cevri Kalfa. Söylentiye göre, adamların
üzerine kızgın kül atarak oyalarken, şehzadeyi baca deliğinden dama çıkararak
kurtarmış. II. Mahmut, Bezmialem Valide Sultan’ın kocası. Cevri Kalfa, Valide
Sultan, Tahire Hatun geleneğinde bir kız mektebi açıyor. Sultanahmet Parkı'nın
karşısındaki okulun adı: Cevri Kalfa Mektebi. Ancak, bu mektep, “Yeni Kadın”
için dönüm noktası sayılıyor, çünkü lise düzeyinde eğitim veren ilk kız okulu
olarak meslek sahibi olmak isteyen Türk kadınlarının yolunu açıyor.

II.Mahmut’un tuğrası: “Mahmud Han bin
Albülhamid Muzaffer Daima” yazıyor.
Dönemin resmi gazetesi Takvim-i Vekai açılış haberini verdikten sonra devlet
politikasının duyurulmas...
Tamamını oku
En çok tıklanan yazı: İçerden mırıldanmalar (Olay yazı!)
Toplam ziyaretçi sayısı: 8155